کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۲×۳۵

220,000 تومان

کابل آلومینیوم ۲×۳۵، دو رشته با سطح مقطع ۳۵ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۲×۵۰

319,000 تومان

کابل آلومینیوم ۲×۵۰، دو رشته با سطح مقطع ۵۰ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۳×۲۵+۱۶

299,000 تومان

کابل آلومینیوم ۳×۲۵+۱۶، سه رشته ۲۵ و یک رشته ۱۶ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۳×۳۵+۱۶

399,000 تومان

کابل آلومینیوم ۳×۳۵+۱۶، سه رشته ۳۵ و یک رشته ۱۶ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۳×۵۰+۱۶

490,000 تومان

کابل آلومینیوم ۳×۵۰+۱۶، سه رشته ۵۰ و یک رشته ۱۶ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۴×۱۰

139,000 تومان

کابل آلومینیوم ۴×۱۰، چهار رشته با سطح مقطع ۱۰ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۴×۲۵

298,000 تومان

کابل آلومینیوم ۴×۲۵، چهار رشته با سطح مقطع ۲۵ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۴×۳۵

379,000 تومان

کابل آلومینیوم ۴×۳۵، چهار رشته با سطح مقطع ۳۵ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم ۴×۵۰

490,000 تومان

کابل آلومینیوم ۴×۵۰، چهار رشته با سطح مقطع ۵۰ میلی‌متر مربع، با عایق XLPE و روکش PVC. قیمت برای هر متر است.

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیومی 10*2

78,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیومی 16*2

145,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیومی 16*4

219,000 تومان

خرید کابل آلومینیومی 16*4 معمولا از برندهای خاص که استاندارد تولیدی بالایی دارند، انجام می‌شود. برخی از کابل‌های چند رشته‌ای

کابل آلومینیومی 25*2

179,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیومی 6*2

49,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل آلومینیومی 70*4

20,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

سایر محصولات: کابل آلومینیوم

کابل فشار قوی 1×185 بیست کیلو ولت زره دار

540,000 تومان

✅ مشاوره و ثبت سفارش تلفنی: 09121400713

  • دارای مقاومت بسیار بالا
  • دارای زره نواری آلومینیومی
  • امکان انتقال جریان در مسافت‌های بسیار طولانی
  • دارای مقاومت الکتریکی کم

کابل آلومینیوم چیست؟

کابل آلومینیوم کابلی است که هادی آن به جای مس از آلومینیوم ساخته شده و دور هادی را عایق XLPE یا PVC و روی آن روکش محافظ پوشانده است. آلومینیوم حدود ۶۱ درصد رسانایی مس را دارد اما هم‌حجم آن تقریباً یک‌سوم مس وزن دارد؛ به همین دلیل کابل آلومینیومی برای عبور جریان برابر سطح مقطع بزرگ‌تری لازم دارد، ولی در نهایت سبک‌تر و ارزان‌تر از کابل مسی معادل تمام می‌شود.

این ویژگی‌ها کابل برق آلومینیومی را به انتخاب اصلی برای انشعاب مشترکین، تغذیه اصلی ساختمان، روشنایی معابر، شبکه توزیع و خطوط انتقال هوایی تبدیل کرده است. در ادامه مشخصات فنی، جدول سایزها، جریان مجاز، مزایا و معایب، مقایسه با کابل مسی، روش انتخاب سایز و عوامل مؤثر بر قیمت را می‌خوانید.

لایه‌های کابل آلومینیوم زمینی NA2XY شامل هادی آلومینیوم، عایق XLPE، پرکننده و روکش PVC

ساختار کابل آلومینیوم زمینی NA2XY

ساختار کابل آلومینیومی از هادی تا روکش

هر کابل آلومینیومی قدرت از این لایه‌ها ساخته می‌شود: هادی آلومینیومی تک‌مفتولی (کلاس ۱) یا چندمفتولی (کلاس ۲، که در بازار نیمه‌افشان هم می‌گویند) با مقطع گرد یا سکتوری؛ عایق XLPE یا PVC دور هر رشته که حداکثر دمای کار را تعیین می‌کند؛ پرکننده برای گرد و یکنواخت شدن کابل؛ زره اختیاری از نوار یا مفتول فولادی گالوانیزه؛ و روکش بیرونی از PVC مشکی یا PE برای محافظت در برابر رطوبت، خاک و آسیب مکانیکی.

مشخصات فنی کابل آلومینیوم زمینی NA2XY

کابل زمینی با هادی آلومینیوم، عایق XLPE و روکش PVC (کد NA2XY) از پرمصرف‌ترین کابل‌های آلومینیومی در پروژه‌های فشار ضعیف است و همین کابل در این صفحه عرضه می‌شود:

ویژگیمقدار
جنس هادیآلومینیوم با خلوص الکتریکی
کلاس هادیکلاس ۱ (تک‌مفتولی) یا کلاس ۲ (چندمفتولی) طبق IEC 60228
عایقپلی‌اتیلن شبکه‌ای (XLPE)
روکش بیرونیPVC مشکی
ولتاژ نامی۰.۶/۱ کیلوولت
حداکثر دمای کار هادی۹۰ درجه سانتی‌گراد
حداکثر دمای هادی در اتصال کوتاه۲۵۰ درجه سانتی‌گراد (حداکثر ۵ ثانیه)
حداقل دمای نصبمنفی ۵ درجه سانتی‌گراد
حداقل شعاع خمش۱۲ برابر قطر خارجی برای کابل چندرشته و ۱۵ برابر برای کابل تک‌رشته
استاندارد مرجعIEC 60502-1 و VDE 0276-603 برای کابل، IEC 60228 برای هادی
روش نصبدفن مستقیم در خاک، داخل لوله یا کانال، روی سینی کابل

روی روکش کابل استاندارد، نام سازنده، کد کابل، تعداد رشته و سطح مقطع، ولتاژ نامی، سال تولید و شماره متراژ در فواصل منظم چاپ یا حک می‌شود.

معنی کدهای NA2XY، NAYY و NA2XRY

کد کابل‌های آلومینیومی بر اساس نام‌گذاری استاندارد VDE آلمان ساخته می‌شود و هر حرف یکی از لایه‌ها را نشان می‌دهد:

حرف یا پسوندمعنی
Nساخت بر اساس استاندارد
Aهادی آلومینیوم (اگر این حرف نباشد، هادی مسی است)
2Xعایق XLPE
Yعایق یا روکش PVC
2Yروکش PE
R و Bزره از مفتول فولادی گرد (R) یا نوار فولادی (B)
Sشیلد مسی (در کابل‌های فشار متوسط)
J و OJ یعنی یکی از رشته‌ها سبز و زرد (ارت) است و O یعنی رشته ارت ندارد
re، rm، se و smشکل هادی: گرد تک‌مفتولی، گرد چندمفتولی، سکتوری تک‌مفتولی و سکتوری چندمفتولی

بنابراین NA2XY یعنی هادی آلومینیوم با عایق XLPE و روکش PVC، NAYY یعنی عایق و روکش هر دو PVC، NA2XRY نسخه زره‌دار NA2XY و NA2XSY کابل فشار متوسط با شیلد مسی است. همین کدها بدون حرف A، مثل NYY و N2XY، مربوط به کابل مسی هستند.

معنی سایزهایی مثل ۲×۱۶ و ۳×۳۵+۱۶

عدد اول تعداد رشته و عدد دوم سطح مقطع هر رشته بر حسب میلی‌متر مربع است. کابل آلومینیوم ۲ رشته مثل ۲×۱۶ یک فاز و یک نول دارد و برای برق تک‌فاز ۲۲۰ ولت به کار می‌رود. کابل آلومینیوم ۴ رشته مثل ۴×۲۵ سه فاز و یک نول هم‌اندازه دارد و برای برق سه‌فاز ۳۸۰ ولت مناسب است.

در کابل آلومینیوم ۳.۵ رشته مثل ۳×۳۵+۱۶، سه رشته ۳۵ میلی‌متر مربعی فاز و یک رشته کوچک‌تر ۱۶ میلی‌متر مربعی نول است؛ این ساختار برای بار سه‌فاز نسبتاً متعادل که جریان نول کمتری دارد اقتصادی‌تر است و بیشتر در شبکه توزیع و طبق ضوابط شرکت توزیع برق به کار می‌رود. استاندارد IEC 60364 نول کوچک‌تر از فاز را فقط در شرایط محدود مجاز می‌داند؛ پس اگر بار شما نامتعادل است یا مصرف‌کننده‌های الکترونیکی و LED زیادی دارد، کابل چهار رشته هم‌اندازه را انتخاب کنید. کابل ۵ رشته هم برای سیستم‌هایی ساخته می‌شود که سیم ارت (PE) جدا از نول لازم دارند.

معنی سایز کابل آلومینیوم ۲×۱۶، ۴×۲۵ و ۳×۳۵+۱۶ با نمایش مقطع رشته‌ها

عدد اول تعداد رشته و عدد دوم سطح مقطع هر رشته است

سایزهای کابل آلومینیوم و مشخصات هر سایز

جدول زیر ۱۳ سایز موجود در همین صفحه را نشان می‌دهد. ستون «کد در فرم سفارش» همان عبارتی است که در فهرست انتخاب سایز می‌بینید. وزن آلومینیوم از سطح مقطع اسمی محاسبه شده و مقاومت هادی، حداکثر مقدار مجاز طبق استاندارد IEC 60228 در دمای ۲۰ درجه است.

سایزکد در فرم سفارشکاربرد معمولوزن تقریبی آلومینیوم در هر مترمقاومت هر رشته فاز (اهم بر کیلومتر)افت ولتاژ برای ۱۰ آمپر در ۱۰۰ متر
کابل آلومینیوم ۲×۱۰10*2انشعاب تک‌فاز کم‌مصرف و روشنایی۵۴ گرم۳.۰۸۶.۲ ولت
کابل آلومینیوم ۲×۱۶16*2انشعاب تک‌فاز مسکونی۸۶ گرم۱.۹۱۳.۸ ولت
کابل آلومینیوم ۲×۲۵25*2انشعاب تک‌فاز با مسیر طولانی‌تر۱۳۵ گرم۱.۲۰۲.۴ ولت
کابل آلومینیوم ۲×۳۵35*2تک‌فاز پرمصرف یا مسیر طولانی۱۸۹ گرم۰.۸۶۸۱.۷ ولت
کابل آلومینیوم ۲×۵۰50*2تک‌فاز پرمصرف با مسیر بسیار طولانی۲۷۰ گرم۰.۶۴۱۱.۳ ولت
کابل آلومینیوم ۴×۱۰10*4سه‌فاز کم‌مصرف، پمپ و موتور کوچک۱۰۸ گرم۳.۰۸۵.۳ ولت
کابل آلومینیوم ۴×۱۶16*4انشعاب سه‌فاز مسکونی و تجاری۱۷۳ گرم۱.۹۱۳.۳ ولت
کابل آلومینیوم ۴×۲۵25*4تغذیه سه‌فاز ساختمان و کارگاه۲۷۰ گرم۱.۲۰۲.۱ ولت
کابل آلومینیوم ۴×۳۵35*4تغذیه اصلی ساختمان چندواحدی۳۷۸ گرم۰.۸۶۸۱.۵ ولت
کابل آلومینیوم ۴×۵۰50*4تغذیه اصلی ساختمان و تابلوهای صنعتی۵۴۰ گرم۰.۶۴۱۱.۱ ولت
کابل آلومینیوم ۳×۲۵+۱۶25+16*3تغذیه سه‌فاز با بار متعادل۲۴۶ گرم۱.۲۰۲.۱ ولت
کابل آلومینیوم ۳×۳۵+۱۶35+16*3تغذیه اصلی ساختمان و کارگاه۳۲۷ گرم۰.۸۶۸۱.۵ ولت
کابل آلومینیوم ۳×۵۰+۱۶50+16*3تغذیه تابلوهای اصلی و صنعتی۴۴۸ گرم۰.۶۴۱۱.۱ ولت

در کابل‌های دو رشته، ستون آخر افت ولتاژ تک‌فاز (نسبت به ۲۲۰ ولت) و در کابل‌های چهار و سه‌ونیم رشته، افت ولتاژ بین دو فاز (نسبت به ۳۸۰ ولت) است. برای جریان یا طول دیگر، عدد را به همان نسبت ضرب کنید؛ مثلاً ۴۰ آمپر در ۵۰ متر با ۲×۱۶ یعنی ۳.۸ × ۴ × ۰.۵ که حدود ۷.۶ ولت می‌شود.

اگر به سایز تک‌رشته، کابل ۵ رشته یا سایزهای بزرگ‌تر از ۵۰ میلی‌متر مربع نیاز دارید، پیش از خرید موجودی و قیمت را از کارشناسان برق کوشان استعلام کنید.

جریان مجاز کابل آلومینیوم؛ هر سایز چند آمپر تحمل می‌کند؟

جریان مجاز کابل NA2XY چندرشته در شرایط استاندارد، برای رشته‌های ۲۵ میلی‌متر مربعی حدود ۱۱۲ آمپر در خاک و ۱۰۲ آمپر در هوا، برای ۳۵ میلی‌متر مربع حدود ۱۳۵ و ۱۲۶ آمپر و برای ۵۰ میلی‌متر مربع حدود ۱۵۸ و ۱۴۹ آمپر است. این اعداد برای سه رشته باردار، یعنی کابل چهار رشته یا سه‌ونیم رشته در مدار سه‌فاز، است:

سطح مقطع هر رشته فازسایزهای این صفحهدفن در خاک (آمپر)در هوا (آمپر)
۲۵ میلی‌متر مربع۴×۲۵ و ۳×۲۵+۱۶۱۱۲۱۰۲
۳۵ میلی‌متر مربع۴×۳۵ و ۳×۳۵+۱۶۱۳۵۱۲۶
۵۰ میلی‌متر مربع۴×۵۰ و ۳×۵۰+۱۶۱۵۸۱۴۹

شرایط مبنای این جدول طبق استاندارد HD 603 (VDE 0276-603) این است: دمای خاک ۲۰ درجه، عمق دفن ۰.۷ متر، مقاومت حرارتی خاک ۱ کلوین متر بر وات، ضریب بار ۰.۷ و دمای هوا ۳۰ درجه سانتی‌گراد. اگر دمای محیط بالاتر باشد، چند کابل کنار هم دفن شوند یا خاک خشک و شنی باشد، عدد جدول را در ضریب کاهش مربوط ضرب کنید. کابل دو رشته در مدار تک‌فاز کمی بیشتر از این اعداد جریان تحمل می‌کند.

سایزهای ۱۰ و ۱۶ میلی‌متر مربع در جدول‌های این استاندارد نیامده‌اند. جریان مجاز آن‌ها و سایر سایزها را همراه با ضرایب کاهش در صفحه جدول آمپر کابل آلومینیوم ببینید.

انواع کابل آلومینیوم و کاربرد هرکدام

سیم و کابل آلومینیومی بر اساس محل نصب و سطح ولتاژ در این گروه‌ها قرار می‌گیرد:

نوعساختارکاربرد رایج
کابل زمینی (NA2XY و NAYY)هادی آلومینیوم، عایق XLPE یا PVC، روکش PVCانشعاب، تغذیه اصلی ساختمان، شبکه زمینی فشار ضعیف
کابل زره‌دار (NA2XRY و NA2XBY)کابل زمینی به همراه زره فولادیمسیرهای در معرض ضربه، فشار خاک یا جوندگان
کابل خودنگهدار (ABC)رشته‌های عایق‌دار تابیده دور سیم مهارشبکه هوایی فشار ضعیف شهری و روستایی
سیم هوایی بدون روکش (AAC، AAAC، ACSR و ACAR)هادی لخت روی مقرهخطوط هوایی فشار ضعیف، متوسط و قوی
کابل فشار متوسط (NA2XSY)عایق XLPE، لایه نیمه‌هادی و شیلد مسیتغذیه پست‌های توزیع و شهرک‌های صنعتی
کابل فشار قویعایق XLPE ضخیم، شیلد و غلاف فلزیخطوط زمینی ۶۳ کیلوولت و بالاتر
انواع کابل آلومینیوم: زمینی، زره‌دار، خودنگهدار، سیم هوایی AAC و ACSR و کابل فشار متوسط

انواع اصلی سیم و کابل آلومینیومی

کابل زمینی NA2XY و NAYY

کابل آلومینیوم زمینی رایج‌ترین نوع این کابل در بازار ایران است و برای دفن مستقیم در خاک یا عبور از لوله و کانال ساخته می‌شود. نسخه XLPE (کد NA2XY) دمای کار ۹۰ درجه و نسخه PVC (کد NAYY) ۷۰ درجه را تحمل می‌کند؛ به همین دلیل NA2XY در سطح مقطع برابر جریان بیشتری عبور می‌دهد و در پروژه‌های جدید بیشتر انتخاب می‌شود.

کابل آلومینیوم هوایی: خودنگهدار و سیم لخت

در کابل آلومینیوم خودنگهدار (ABC)، رشته‌های فاز عایق‌دار دور یک سیم مهار از آلیاژ آلومینیوم تابیده می‌شوند که نقش نول را هم دارد و در بسیاری از مدل‌ها یک رشته روشنایی برای چراغ‌های معابر هم دارد. چون رشته‌ها عایق دارند، خطر برق‌گرفتگی، اتصالی با شاخه درختان و انشعاب غیرمجاز کمتر از سیم لخت است و به همین دلیل جایگزین اصلی سیم لخت در شبکه هوایی فشار ضعیف شده است.

سیم آلومینیومی هوایی بدون روکش روی مقره نصب می‌شود و انواع آن در استحکام کششی و مقاومت در برابر خوردگی فرق دارند:

  • AAC: تمام آلومینیوم؛ سبک و با رسانایی خوب، مناسب دهانه‌های کوتاه.
  • AAAC: آلیاژ آلومینیوم، منیزیم و سیلیسیم؛ استحکام کششی بیشتر از AAC و مقاومت بهتر از ACSR در برابر خوردگی، مناسب مناطق ساحلی و صنعتی.
  • ACSR: آلومینیوم با مغز فولادی؛ بیشترین استحکام، مناسب دهانه‌های بلند و خطوط فشار متوسط و قوی. در بازار ایران با نام‌هایی مثل مینک، داگ، هاینا و لینکس شناخته می‌شود.
  • ACAR: آلومینیوم با مغز آلیاژ آلومینیوم؛ استحکامی بین AAC و ACSR و بدون خطر خوردگی مغز فولادی.

کابل زره‌دار آلومینیومی

در مسیرهایی که کابل در معرض ضربه، فشار خاک یا جوندگان است، نسخه زره‌دار با نوار یا مفتول فولادی گالوانیزه زیر روکش بیرونی به کار می‌رود. در کابل‌های تک‌رشته مدار متناوب به جای فولاد از زره آلومینیومی استفاده می‌شود تا تلفات القایی ایجاد نشود. زره کابل را سنگین‌تر و کم‌انعطاف‌تر می‌کند، پس فقط وقتی شرایط مسیر لازم دارد انتخابش کنید.

کابل‌های آلومینیومی فشار متوسط و فشار قوی

شبکه فشار متوسط ایران بیشتر ۲۰ کیلوولت و در برخی مناطق ۱۱ و ۳۳ کیلوولت است و برای تغذیه پست‌های توزیع، کابل تک‌رشته آلومینیومی با عایق XLPE، لایه نیمه‌هادی و شیلد مسی (مثل NA2XSY) به کار می‌رود. در شبکه فوق توزیع ۶۳ و ۱۳۲ کیلوولت و شبکه انتقال ۲۳۰ و ۴۰۰ کیلوولت، بیشتر خطوط هوایی با سیم ACSR ساخته می‌شوند و کابل فشار قوی زمینی در مسیرهای شهری و ورودی پست‌ها کاربرد دارد.

کاربرد کابل آلومینیوم؛ کجا مناسب است و کجا نه

کابل آلومینیوم هرجا مسیر بلند است، جریان زیاد است و کابل پس از نصب ثابت می‌ماند، بیشترین صرفه را دارد:

  • انشعاب برق مشترکین: از شبکه یا پست توزیع تا کنتور ساختمان، واحد تجاری یا کارگاه.
  • تغذیه اصلی ساختمان و برج: از تابلوی کنتور تا تابلوی اصلی یا رایزر طبقات.
  • شبکه توزیع و روشنایی معابر: شبکه شهری و روستایی و تغذیه چراغ‌های خیابان و بزرگراه.
  • کارخانه و شهرک صنعتی: تغذیه تابلوهای اصلی، موتورخانه‌ها و ماشین‌آلات ثابت با مسیر طولانی.
  • چاه و پمپ کشاورزی: تغذیه تابلوی چاه و پمپ از ترانسفورماتور، که فاصله آن معمولاً زیاد است.
  • نیروگاه خورشیدی: مسیرهای طولانی بین اینورترها، تابلوها و ترانسفورماتور.
  • خطوط انتقال و توزیع هوایی: سیم‌های AAC، AAAC و ACSR در خطوط فشار متوسط و قوی.

در مقابل، برای سیم‌کشی داخلی ساختمان، مدارهای نهایی پریز و روشنایی، داخل تابلوهای کوچک و تجهیزات متحرک یا لرزان، سیم و کابل مسی مناسب‌تر است؛ چون هادی مسی انعطاف بیشتری دارد و اتصال آن در ترمینال‌های کوچک مطمئن‌تر است.

مزایا و معایب کابل آلومینیوم

مهم‌ترین مزیت کابل آلومینیوم هزینه و وزن کمتر برای جریان برابر است و مهم‌ترین عیب آن حساسیت محل اتصال. بیشتر معایب با انتخاب درست سایز و اجرای اصولی اتصال برطرف می‌شوند.

مزایای کابل آلومینیوم

  • هزینه کمتر: حتی با سطح مقطع بزرگ‌تر، معمولاً ارزان‌تر از کابل مسی هم‌جریان تمام می‌شود.
  • وزن کمتر: برای رسانایی برابر، هادی آلومینیومی حدود نصف هادی مسی وزن دارد و حمل و نصب آن ساده‌تر است.
  • مقاومت در برابر خوردگی جوی: لایه نازک اکسید روی سطح آلومینیوم، فلز را در برابر هوا و رطوبت محافظت می‌کند.
  • ریسک سرقت کمتر: ارزش ضایعات آلومینیوم بسیار کمتر از مس است.
  • قابل بازیافت: آلومینیوم بدون افت کیفیت بارها بازیافت می‌شود.

معایب و راه‌حل هرکدام

عیبعلتراه‌حل
سطح مقطع بزرگ‌تررسانایی حدود ۶۱ درصد مسیک تا دو سایز بزرگ‌تر از معادل مسی انتخاب کنید
لایه اکسید در محل اتصالاکسید آلومینیوم عایق برق است و مقاومت اتصال را بالا می‌بردتمیز کردن سطح هادی، گریس ضد اکسید و پرس با کفشک مناسب
خوردگی گالوانیکی با مستماس مستقیم دو فلز در حضور رطوبتکفشک دوفلزی آلومینیوم و مس
خزش زیر فشار پیچآلومینیوم زیر فشار دائم به مرور کمی جا باز می‌کندبستن با گشتاور توصیه‌شده و کنترل دوباره پس از مدتی کارکرد
انبساط حرارتی بیشترحدود ۲۳ میکرومتر بر متر بر درجه در برابر ۱۷ برای مساتصال استاندارد و پرهیز از اتصال پیچی ضعیف
انعطاف کمترشکنندگی در خمش‌های مکرررعایت شعاع خمش و استفاده نکردن در تجهیزات متحرک

آیا کابل آلومینیوم خطر آتش‌سوزی دارد؟

کابل استانداردی که با سایز درست انتخاب و اصولی اتصال داده شده باشد، خطر آتش‌سوزی بیشتری از کابل مسی ندارد. شهرت بد آلومینیوم به سیم‌کشی داخلی خانه‌ها در آمریکا در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ برمی‌گردد؛ سیم‌های آلومینیومی نازک به کلید و پریزهای مخصوص مس وصل می‌شدند و داغ شدن همین اتصال‌ها حادثه می‌ساخت. پس از آن آلیاژهای سری AA-8000 با خزش کمتر و تجهیزات اتصال مخصوص آلومینیوم معرفی شدند. درس آن تجربه روشن است: خطر در محل اتصال است، نه در خود کابل.

مقایسه کابل آلومینیوم و کابل مسی

کابل آلومینیوم سبک‌تر و ارزان‌تر است و کابل مسی مقاومت الکتریکی کمتر و انعطاف بیشتری دارد. جدول زیر تفاوت‌های عملی این دو را نشان می‌دهد:

معیارکابل آلومینیومکابل مسی
رسانایی الکتریکیحدود ۶۱ درصد مسمبنای مقایسه
مقاومت ویژه در ۲۰ درجهحدود ۰.۰۲۸۳ اهم در میلی‌متر مربع بر مترحدود ۰.۰۱۷۲ اهم در میلی‌متر مربع بر متر
چگالیحدود ۲.۷ گرم بر سانتی‌متر مکعبحدود ۸.۹ گرم بر سانتی‌متر مکعب
وزن هادی برای رسانایی برابرحدود نصف مسمبنای مقایسه
نقطه ذوبحدود ۶۶۰ درجه سانتی‌گرادحدود ۱۰۸۵ درجه سانتی‌گراد
ضریب انبساط حرارتیحدود ۲۳ میکرومتر بر متر بر درجهحدود ۱۷ میکرومتر بر متر بر درجه
هزینه برای جریان برابرکمتربیشتر
انعطاف‌پذیریکمتربیشتر، به‌ویژه در نوع افشان
اتصال به تجهیزاتنیازمند کفشک دوفلزی و دقت در سفت کردن پیچساده‌تر
ریسک سرقتکمتربیشتر
کاربرد غالبانشعاب، تغذیه اصلی، شبکه توزیع و خطوط هواییسیم‌کشی داخلی، تابلو برق و مدارهای نهایی

معادل سایز کابل مسی و آلومینیوم

قاعده عملی این است که کابل آلومینیوم یک تا دو سایز بزرگ‌تر از کابل مسی معادل انتخاب شود. جدول زیر معادل تقریبی را بر اساس جریان مجاز نشان می‌دهد؛ در مسیرهای طولانی افت ولتاژ را هم جداگانه کنترل کنید.

کابل مسی (میلی‌متر مربع)کابل آلومینیوم معادل (میلی‌متر مربع)
۱۰۱۶
۱۶۲۵
۲۵۵۰
۳۵۷۰
۵۰۹۵
مقایسه کابل مسی ۱۶ و کابل آلومینیوم ۲۵ میلی‌متر مربع از نظر سطح مقطع، وزن و رسانایی

آلومینیوم ۲۵ تقریباً هم‌جریان مس ۱۶ است و کمتر از نصف آن وزن دارد

انتخاب سایز کابل آلومینیوم در سه گام

  1. جریان مصرف را مشخص کنید. آمپر فیوز یا کلید اصلی یا مجموع توان مصرف‌کننده‌ها مبنای اول است. برای برآورد سریع، هر کیلووات بار در برق سه‌فاز ۳۸۰ ولت حدود ۱.۵ تا ۱.۸ آمپر و در برق تک‌فاز ۲۲۰ ولت حدود ۴.۵ تا ۵ آمپر جریان می‌کشد؛ برای الکتروموتور و پمپ که توان خروجی آن‌ها روی پلاک آمده، در سه‌فاز حدود ۲ آمپر به ازای هر کیلووات در نظر بگیرید. اگر مصرف در آینده بیشتر می‌شود، از همین حالا یک سایز بزرگ‌تر بگیرید؛ تعویض کابل دفن‌شده بسیار پرهزینه‌تر از تفاوت قیمت دو سایز است.
  2. سایزی انتخاب کنید که جریان مجاز آن از جریان مصرف بیشتر باشد. عدد را از جدول جریان مجاز بالا یا کاتالوگ سازنده بخوانید و ضرایب کاهش دمای محیط، عمق دفن، مقاومت حرارتی خاک و تعداد کابل‌های کنار هم را اعمال کنید.
  3. افت ولتاژ را کنترل کنید. در مسیرهای طولانی، سایزی که از نظر جریان کافی است ممکن است افت ولتاژ زیادی داشته باشد. استاندارد IEC 60364 سقف افت ولتاژ را حدود ۳ درصد برای روشنایی و ۵ درصد برای سایر مصارف توصیه می‌کند.

مثال محاسبه افت ولتاژ

در مدار تک‌فاز، افت ولتاژ تقریبی از این رابطه به دست می‌آید:

افت ولتاژ (ولت) = ۲ × طول مسیر (متر) × جریان (آمپر) × مقاومت هادی (اهم بر کیلومتر) ÷ ۱۰۰۰

فرض کنید یک انشعاب تک‌فاز ۴۰ آمپری با ولتاژ ۲۲۰ ولت را با کابل ۵۰ متری تغذیه می‌کنید:

  • با کابل ۲×۱۶ (مقاومت ۱.۹۱): ۲ × ۵۰ × ۴۰ × ۱.۹۱ ÷ ۱۰۰۰ برابر حدود ۷.۶ ولت، یعنی حدود ۳.۵ درصد افت ولتاژ.
  • با کابل ۲×۲۵ (مقاومت ۱.۲۰): با همین محاسبه حدود ۴.۸ ولت، یعنی حدود ۲.۲ درصد افت ولتاژ.

کابل ۲×۱۶ از نظر جریان مجاز برای ۴۰ آمپر کافی است، اما اگر سقف افت ولتاژ مسیر شما ۳ درصد باشد، باید ۲×۲۵ را انتخاب کنید. در مدار سه‌فاز به جای عدد ۲ از ۱.۷۳ استفاده کنید و نتیجه را با ۳۸۰ ولت بسنجید؛ مثلاً ۶۰ آمپر در مسیر ۸۰ متری با کابل ۴×۲۵ حدود ۱۰ ولت یا ۲.۶ درصد افت دارد. مقاومت هادی در دمای کار تا حدود ۳۰ درصد بیشتر از مقدار ۲۰ درجه می‌شود، پس برای طرح‌های حساس محاسبه کامل را از مهندس طراح بخواهید.

مثال افت ولتاژ کابل آلومینیوم ۲×۱۶ و ۲×۲۵ در مسیر ۵۰ متری با جریان ۴۰ آمپر

۲×۱۶ از نظر جریان کافی است ولی از سقف ۳ درصد افت ولتاژ رد می‌شود

قیمت کابل آلومینیوم به چه عواملی بستگی دارد؟

قیمت هر متر کابل آلومینیوم را با انتخاب سایز در بالای همین صفحه ببینید. این قیمت عدد ثابتی ندارد، چون پایه آن نرخ شمش آلومینیوم است. شمش تولید داخل، از جمله محصول ایرالکو و آلومینیوم المهدی، در بورس کالای ایران عرضه می‌شود و قیمت آن همراه با قیمت جهانی آلومینیوم در بورس فلزات لندن (LME) و نرخ ارز تغییر می‌کند. عوامل بعدی به ترتیب اهمیت این‌ها هستند:

عاملاثر بر قیمتتوضیح
نرخ شمش آلومینیومزیادبیشترین سهم در قیمت تمام‌شده
سطح مقطع هادیزیادبا افزایش میلی‌متر مربع، قیمت هر متر بالا می‌رود
تعداد رشتهزیادکابل چهار رشته از دو رشته هم‌سایز گران‌تر است
جنس عایقمتوسطXLPE از PVC گران‌تر و مقاوم‌تر است
زرهمتوسطکابل زره‌دار هزینه بیشتری دارد
برند سازندهمتوسطتفاوت در کنترل کیفیت، دقت سطح مقطع و ضمانت
مقدار سفارشکم تا متوسطخرید حلقه‌ای و عمده معمولاً از خرید متری به‌صرفه‌تر است

برای مقایسه لیست قیمت کابل آلومینیوم دو فروشنده، فقط کابل‌هایی را کنار هم بگذارید که سطح مقطع، تعداد رشته، نوع عایق و برند یکسان دارند و دقت کنید قیمت به ازای هر متر اعلام شده یا هر حلقه. قیمتی که به شکل محسوس پایین‌تر از عرف بازار باشد، معمولاً نشانه سطح مقطع واقعی کمتر از مقدار اعلام‌شده یا آلومینیوم با خلوص پایین است.

برندهای تولیدکننده کابل آلومینیومی در ایران

در بازار ایران چند تولیدکننده شناخته‌شده کابل آلومینیومی فشار ضعیف تولید می‌کنند؛ از جمله صنعتی الکتریک خراسان (افشارنژاد)، البرز الکتریک نور، سیم و کابل مشهد و کابل لوشان (سیم و کابل لیا قزوین). تفاوت برندها بیشتر در کنترل کیفیت مواد، دقت سطح مقطع، یکنواختی ضخامت عایق و خدمات پس از فروش است. نام سازنده و کد کابل باید روی روکش چاپ شده و روی فاکتور هم ثبت شود. کابل آلومینیوم خراسان و سایر محصولات این برند را در صفحه کابل خراسان ببینید.

نکات خرید و تشخیص کابل آلومینیوم اصل

  • نوشته‌های روی روکش: نام سازنده، کد کابل، تعداد رشته و سطح مقطع، ولتاژ نامی و شماره متراژ باید در فواصل منظم روی روکش باشد. نوشته ناقص یا پاک‌شدنی نشانه خوبی نیست.
  • نشان استاندارد: کابل استاندارد تولید داخل نشان استاندارد ملی ایران دارد و اعتبار پروانه نشان استاندارد سازنده را می‌توانید از سازمان ملی استاندارد ایران استعلام کنید.
  • وزن هر متر کابل آلومینیوم: هر میلی‌متر مربع هادی آلومینیوم در یک متر حدود ۲.۷ گرم وزن دارد و وزن آلومینیوم هر سایز در جدول سایزها آمده است. برای مثال آلومینیوم کابل ۴×۱۶ حدود ۱۷۳ گرم در متر است و وزن کل هر متر این کابل، بسته به ضخامت عایق و روکش، حدود ۰.۵۵ تا ۰.۷۵ کیلوگرم. وزن خیلی کمتر از عدد کاتالوگ سازنده معمولاً یعنی سطح مقطع کمتر از مقدار اعلام‌شده.
  • ضخامت عایق و هم‌مرکزی هادی: در مقطع کابل، ضخامت عایق دور همه رشته‌ها باید یکنواخت باشد و هادی از مرکز عایق جابه‌جا نشده باشد.
  • تفکیک رشته‌ها: عایق رشته‌ها با رنگ یا شماره از هم متمایز می‌شود تا فاز و نول هنگام اتصال اشتباه نشوند.
  • متراژ و فاکتور: شماره متراژ ابتدا و انتهای حلقه را بخوانید و کابل را با فاکتور رسمی و ضمانت اصالت بخرید تا امکان پیگیری داشته باشید.
نوشته‌های چاپ‌شده روی روکش کابل آلومینیوم شامل نام سازنده، کد NA2XY، سایز، ولتاژ و شماره متراژ

پیش از خرید این نوشته‌ها را روی روکش بخوانید

نکات نصب و اتصال کابل‌های آلومینیومی

بیشتر مشکلاتی که به کابل آلومینیوم نسبت داده می‌شود، در واقع از اتصال نادرست آن است. این نکات را در اجرا رعایت کنید:

اتصال کابل آلومینیوم به شینه مسی با کفشک دوفلزی آلومینیوم و مس

کفشک دوفلزی جلوی خوردگی گالوانیکی را می‌گیرد

  • کفشک دوفلزی: هرجا کابل به کلید، فیوز یا شینه مسی وصل می‌شود، از کفشک (کابلشو) دوفلزی آلومینیوم و مس استفاده کنید تا خوردگی گالوانیکی و داغ شدن اتصال رخ ندهد.
  • لایه اکسید: سطح آلومینیوم در هوا خیلی سریع اکسید می‌شود. پیش از پرس، سطح هادی را تمیز کنید و گریس ضد اکسید مخصوص اتصالات آلومینیومی بزنید.
  • سفت کردن پیچ‌ها: به دلیل خزش آلومینیوم، پیچ‌ها را با گشتاور توصیه‌شده سازنده ببندید و پس از مدتی کارکرد دوباره کنترل کنید.
  • سرکابل و مفصل: از متعلقات مخصوص هادی آلومینیوم با سایز متناسب استفاده کنید.
  • شعاع خمش: دست‌کم ۱۲ برابر قطر خارجی برای کابل چندرشته و ۱۵ برابر برای تک‌رشته؛ مثلاً کابل ۴×۱۶ با قطر حدود ۲۱.۵ میلی‌متر حداقل حدود ۲۶ سانتی‌متر شعاع خمش لازم دارد.
  • دمای نصب: کابل را در هوای سردتر از منفی ۵ درجه باز و خم نکنید؛ روکش PVC در سرما شکننده می‌شود.
  • دفن در خاک: کابل را روی بستر ماسه نرم بخوابانید، رویش ماسه بریزید و با آجر یا نوار هشدار مسیر را مشخص کنید. عمق دفن را طبق ضوابط شرکت توزیع برق منطقه رعایت کنید.
  • آب‌بندی سر کابل: سر کابل‌های بریده‌شده را تا زمان اتصال با کلاهک یا نوار آب‌بند ببندید.
روش دفن کابل آلومینیوم در خاک با بستر ماسه، آجر محافظ و نوار هشدار

چیدمان لایه‌ها در ترانشه کابل زمینی

خرید کابل آلومینیوم از برق کوشان

برق کوشان سیم و کابل آلومینیومی را از فروشگاه مرکزی خود در بازار لاله‌زار تهران عرضه می‌کند و سفارش‌ها را به سراسر ایران می‌فرستد. برای خرید کابل آلومینیوم، سایز را از فهرست بالای صفحه انتخاب کنید، تعداد متر مورد نیاز را وارد و سفارش را ثبت کنید. اگر در انتخاب سایز تردید دارید، مسیر، جریان مصرف و نوع نصب را با کارشناسان ما در میان بگذارید تا سایز مناسب را با هم انتخاب کنیم.

  • مشاوره رایگان انتخاب سایز پیش از خرید
  • ضمانت اصالت کالا
  • ارسال به سراسر ایران، معمولاً ظرف ۲ روز کاری
  • فروش عمده به پیمانکاران و فروشگاه‌ها و اعطای نمایندگی در تهران و شهرستان‌ها

برای استعلام قیمت کابل آلومینیوم در مقادیر عمده یا سایزهایی که در فهرست بالا نیستند، از طریق صفحه تماس با برق کوشان با ما در ارتباط باشید.

حلقه‌های کابل آلومینیوم زمینی در انبار برق کوشان

کابل آلومینیوم آماده ارسال در انبار برق کوشان

سوالات متداول درباره کابل آلومینیوم

کابل آلومینیوم بهتر است یا کابل مسی؟

هیچ‌کدام در همه شرایط بهتر نیست. آلومینیوم برای مسیرهای طولانی، انشعاب و شبکه توزیع اقتصادی‌تر است و مس برای سیم‌کشی داخلی، تابلو برق و فضاهای محدود مناسب‌تر است.

آیا می‌توان کابل آلومینیوم را مستقیم به کلید، کنتور یا کابل مسی وصل کرد؟

اگر ترمینال یا کابل طرف مقابل مسی است، خیر. برای ترمینال مسی از کفشک دوفلزی و برای اتصال به کابل مسی از مفصل یا کانکتور دوفلزی استفاده کنید.

آیا کابل آلومینیومی برای سیم‌کشی داخل ساختمان مناسب است؟

این کابل برای تغذیه اصلی و انشعاب ساختمان کاربرد دارد، اما سیم‌کشی داخلی و مدارهای نهایی با سیم و کابل مسی انجام می‌شود. پیش از اجرا، ضوابط مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان و شرکت توزیع برق منطقه را بررسی کنید.

کابل آلومینیوم افشان هم وجود دارد؟

در کابل‌های قدرت رایج، خیر. استاندارد IEC 60228 هادی آلومینیوم را فقط در کلاس ۱ (تک‌مفتولی) و کلاس ۲ (چندمفتولی) تعریف می‌کند و آنچه در بازار «نیمه‌افشان» می‌گویند همان هادی چندمفتولی کلاس ۲ است. برای انعطاف زیاد، کابل افشان مسی را انتخاب کنید.

آیا کابل زمینی NA2XY را می‌توان در هوا یا روی سینی کابل نصب کرد؟

بله. NA2XY برای دفن در خاک، عبور از لوله و کانال و نصب روی سینی کابل در هوای آزاد مناسب است؛ فقط جریان مجاز آن در هوا با خاک فرق دارد و باید از ستون همان روش نصب خوانده شود.

عمر کابل آلومینیوم چقدر است؟

کابلی که استاندارد باشد، اصولی نصب شود و در محدوده دمای مجاز کار کند، چند دهه عمر مفید دارد. بیشترین عامل کاهش عمر، اتصالات نادرست، آسیب روکش هنگام نصب و نفوذ رطوبت است.